I-Gotu Kola: Izinzuzo, Imiphumela Engemihle, kanye Nezidakamizwa

UKathy Wong unguchwepheshe wezokudla okunempilo kanye nochwepheshe wezempilo. Umsebenzi wakhe uvezwa njalo kwabezindaba njenge-First For Women, Women's World kanye ne-Natural Health.
UMeredith Bull, ND, ungudokotela wemvelo onelayisensi emsebenzini wangasese eLos Angeles, eCalifornia.
I-Gotu kola (i-Centella asiatica) isitshalo esinamaqabunga esivame ukusetshenziswa ekudleni kwase-Asia futhi sinomlando omude wokusetshenziswa kwezokwelapha zendabuko zaseShayina kanye nemithi ye-Ayurvedic. Lesi sitshalo esihlala isikhathi eside sivela ezindaweni ezimanzi ezishisayo zaseNingizimu-mpumalanga ye-Asia futhi sivame ukusetshenziswa njengejusi, itiye, noma imifino eluhlaza.
I-Gotu kola isetshenziselwa izakhiwo zayo zokulwa namagciwane, ukulwa nesifo sikashukela, ukulwa nokuvuvukala, ukucindezeleka, kanye nokuthuthukisa inkumbulo. Ithengiswa kabanzi njengesengezo sokudla ngesimo sama-capsule, impuphu, ama-tincture, kanye nokulungiswa kwangaphandle.
I-Gotu kola yaziwa nangokuthi i-swamp penny kanye ne-Indian penny. Kwezokwelapha zesiShayina zendabuko, ibizwa ngokuthi i-ji xue sao, kanti kwezokwelapha ze-Ayurvedic, ibizwa ngokuthi i-brahmi.
Phakathi kodokotela abasebenzisa ezinye izindlela zokwelapha, i-gotu kola kukholakala ukuthi inezinzuzo eziningi zezempilo, kusukela ekwelapheni izifo (njenge-herpes zoster) kuya ekuvimbeleni isifo i-Alzheimer's, amahlule egazi, ngisho nokukhulelwa.
Kuthiwa i-Coke iyasiza ekunciphiseni ukukhathazeka, i-asthma, ukucindezeleka, isifo sikashukela, isifo sohudo, ukukhathala, ukungagayi kahle ukudla kanye nezilonda esiswini.
Uma isetshenziswa phezulu, i-cola ingasiza ekusheshiseni ukuphola kwamanxeba futhi inciphise ukubonakala kwamabala okwelula kanye nezibazi.
I-Gotu kola ibilokhu isetshenziswa njengesengezo semithi yokwelapha izinkinga zemizwa nokuthuthukisa inkumbulo. Nakuba imiphumela ixubile, kunobufakazi bezinzuzo ezithile eziqondile nezingaqondile.
Ukubuyekezwa kwezifundo okwanyatheliswa kuyi-Scientific Reports ngo-2017 kwathola ubufakazi obuncane bokuthi i-Coke ithuthukise ukuqonda noma inkumbulo ngokuqondile, yize kubonakala sengathi yandisa ukuqaphela nokunciphisa ukukhathazeka kungakapheli ihora.
I-Gotu kola ingalawula umsebenzi we-neurotransmitter ebizwa ngokuthi i-gamma-aminobutyric acid (GABA). I-asidi yase-Asia kukholakala ukuthi ibangela lo mphumela.
Ngokuthonya indlela i-GABA ethathwa ngayo ubuchopho, i-asiatic acid ingaqeda ukukhathazeka ngaphandle kwemiphumela yokudambisa yemithi yendabuko ye-GABA agonist efana ne-amplim (zolpidem) kanye ne-barbiturates. Ingadlala indima ekwelapheni ukucindezeleka, ukungakwazi ukulala, kanye nokukhathala okungapheli.

Kunobufakazi obuthile bokuthi i-cola ingathuthukisa ukujikeleza kwegazi kubantu abane-chronic venous insufficiency (CVI). I-Venous insufficiency yisimo lapho izindonga kanye/noma ama-valve emithambo esezithweni ezingezansi engasebenzi kahle, okubuyisela igazi enhliziyweni ngendlela engasebenzi kahle.

Ukubuyekezwa kocwaningo lwaseMalaysia ngo-2013 kwaphetha ngokuthi abantu asebekhulile abathola i-gotu kola bathuthuke kakhulu ezimpawini ze-CVI, okuhlanganisa ukusinda emilenzeni, ubuhlungu, nokuvuvukala (ukuvuvukala okubangelwa uketshezi nokuvuvukala).
Le miphumela kucatshangwa ukuthi ibangelwa amakhemikhali abizwa ngokuthi ama-triterpenes, akhuthaza ukukhiqizwa kwama-glycoside enhliziyo. Ama-glycoside enhliziyo amakhemikhali emvelo akhulisa amandla kanye nokugoba kwenhliziyo.
Kunobufakazi bokuthi i-cola ingazinzisa ama-fatty plaque emithanjeni yegazi, iwavimbele ukuthi angawi futhi ibangele ukuhlaselwa yinhliziyo noma isifo sohlangothi.
Ochwepheshe bamakhambi bebelokhu besebenzisa amafutha nemithi yokwelapha i-gotu kola isikhathi eside ukuze baphulukise amanxeba. Ubufakazi bamanje busikisela ukuthi i-triterpenoid ebizwa ngokuthi i-asiaticoside ivuselela ukukhiqizwa kwe-collagen futhi ikhuthaza ukuthuthukiswa kwemithambo yegazi emisha (i-angiogenesis) endaweni yokulimala.
Izimangalo zokuthi i-gotu kola ingalapha izifo ezifana nochoko nomdlavuza ziqisiwe kakhulu. Kodwa kunobufakazi bokuthi kungase kudingeke ucwaningo olwengeziwe.
ENingizimu-mpumalanga ye-Asia, i-gotu kola isetshenziselwa kokubili ukudla kanye nezinhloso zokwelapha. Njengelungu lomndeni we-parsley, i-cola iwumthombo omuhle wamavithamini namaminerali abalulekile adingekayo ukuze kulondolozwe impilo enhle.
Ngokusho kwe-International Journal of Food Research, amagremu ayi-100 e-cola entsha aqukethe izakhamzimba ezilandelayo futhi ahlangabezana ne-Recommended Dietary Intake (RDI) elandelayo:
I-Gotu kola nayo ingumthombo omuhle we-fiber yokudla, inikeza u-8% we-RDI kwabesifazane kanye no-5% kwabesilisa.
I-Gotu kola iyisithako esibalulekile ezitsheni eziningi zaseNdiya, e-Indonesia, eMalaysia, eVietnam naseThailand. Inencasa ebabayo nephunga elimnandi lotshani. I-Gotu kola, enye yezitsha ezidumile kakhulu eSri Lanka, iyisithako esiyinhloko ku-gotu kola sambol, ehlanganisa amaqabunga e-gotu kola aqoshiwe no-anyanisi oluhlaza, ijusi likalamula, upelepele opelepele, kanye nekakhukhunathi egayiwe.
Iphinde isetshenziswe kuma-curry aseNdiya, kuma-vegetable roll aseVietnam, kanye nesaladi yaseMalaysia ebizwa ngokuthi i-pegaga. I-gotu kola entsha ingenziwa ngejusi bese ixutshwa namanzi noshukela ukuze abantu baseVietnam bayiphuze i-nuoc rau ma.

I-Gotu Kola entsha kunzima ukuyithola e-US ngaphandle kwezitolo ezikhethekile zokudla zabantu bomdabu. Uma ithengwa, amaqabunga e-lily yamanzi kufanele abe luhlaza okotshani, angabi namabala noma ukushintsha kombala. Iziqu ziyadliwa, njenge-coriander.
I-Fresh Coke Coke iyazwela ekushiseni futhi uma ifriji yakho ibanda kakhulu izoba mnyama ngokushesha. Uma ungazisebenzisi ngokushesha, ungabeka amakhambi engilazini yamanzi, umboze ngesikhwama sepulasitiki, bese uwafaka efrijini. I-Fresh Gotu Kola ingagcinwa ngale ndlela kuze kube yisonto.
I-gotu kola eqoshiwe noma ephuzwe ujusi kufanele isetshenziswe ngokushesha njengoba isheshe incibilike futhi ibe mnyama.
Izithasiselo ze-Gotu kola ziyatholakala ezitolo eziningi zokudla okunempilo kanye nezamakhambi. I-Gotu kola ingathathwa njengekhaphu, i-tincture, i-powder, noma itiye. Amafutha aqukethe i-gotu kola angasetshenziswa ukwelapha amanxeba nezinye izinkinga zesikhumba.
Nakuba imiphumela emibi ingavamile, abanye abantu abathatha i-gotu kola bangase babe nokuphazamiseka kwesisu, ikhanda elibuhlungu, kanye nokozela. Ngenxa yokuthi i-gotu kola ingakwandisa ukuzwela kwakho elangeni, kubalulekile ukunciphisa ukuchayeka elangeni nokusebenzisa umuthi wokuvikela ilanga ngaphandle.
I-Gotu kola iguqulwa ibe yi-metabolism esibindini. Uma unesifo sesibindi, kungcono ukugwema izithasiselo ze-gotu kola ukuze uvimbele ukulimala noma umonakalo owengeziwe. Ukusetshenziswa isikhathi eside nakho kungabangela ubuthi esibindini.
Izingane, abesifazane abakhulelwe, kanye nomama abancelisayo kufanele bagweme izithasiselo ze-gotu kola ngenxa yokushoda kocwaningo. Akwaziwa ukuthi yimiphi eminye imithi i-Gotu Kola engase ihlanganyele nayo.

Futhi qaphela ukuthi imiphumela yokudambisa ye-cola ingathuthukiswa yimithi yokudambisa noma utshwala. Gwema ukuthatha i-gotu kola ne-Ambien (zolpidem), i-Ativan (lorazepam), i-Donnatal (phenobarbital), i-Klonopin (clonazepam), noma eminye imithi yokudambisa, njengoba lokhu kungabangela ukozela okukhulu.
Azikho iziqondiso zokusetshenziswa kahle kwe-gotu kola ngezinjongo zokwelapha. Ngenxa yengozi yokulimala kwesibindi, lezi zithako zenzelwe ukusetshenziswa kwesikhashana kuphela.
Uma uhlela ukusebenzisa i-gotu kola noma ngezinjongo zezokwelapha, sicela uthintane nochwepheshe wakho wezempilo kuqala. Ukuzelapha wena wesifo kanye nokwenqaba ukunakekelwa okujwayelekile kungaba nemiphumela emibi kakhulu.
Izithako zokudla azidingi ucwaningo oluqinile kanye nokuhlolwa okufanayo nemithi. Ngakho-ke, ikhwalithi ingahluka kakhulu. Nakuba abakhiqizi abaningi bamavithamini bethumela ngokuzithandela imikhiqizo yabo ezinhlanganweni ezizimele zokuqinisekisa isitifiketi njenge-United States Pharmacopeia (USP) ukuze ihlolwe. Abalimi bamakhambi abavamile ukwenza lokhu.
Ngokuphathelene ne-gotu kola, lesi sitshalo saziwa ngokumunca izinsimbi ezisindayo noma ubuthi obuvela enhlabathini noma emanzini lapho sikhula khona. Lokhu kubeka impilo engcupheni ngenxa yokuntuleka kokuhlolwa kokuphepha, ikakhulukazi uma kukhulunywa ngemithi yaseShayina engenisiwe.
Ukuqinisekisa ikhwalithi nokuphepha, thenga kuphela izithako ezivela kubakhiqizi abadumile osekela imikhiqizo yabo. Uma umkhiqizo ubhalwe ukuthi ungowemvelo, qiniseka ukuthi i-ejensi yokuqinisekisa ibhalisiwe noMnyango Wezolimo wase-United States (i-USDA).
Kubhalwe nguKathy Wong UKathy Wong unguchwepheshe wezokudla kanye nezempilo. Umsebenzi wakhe uvezwa njalo kwabezindaba njenge-First For Women, Women's World kanye ne-Natural Health.


Isikhathi sokuthunyelwe: Septhemba-23-2022